Cartlanna Clibe: Toghcháin 09

Toghchán na dTurcaí

Tá an Comhaireamh go fóill á dhéanamh – agus is cosúil nach mbeidh aon deireadh leis. Ní fhógrófar buaiteoirí na suíochán Eorpach go dtí anocht, ag 9in, tar éis go mbeidh an vótáil criochnaithe i dtíortha eile san Aontas. Tá siad ag vótáil inniu.

Tá go leor cainte ar maidin faoin pobal bhreith a rinne Lansdowne Market Research ar son RTÉ/Sunday Independent agus na torthaí uaidh sin. Níl na torthaí sin ag teacht go díreach leis an tailí a bhí á dhéanamh inné ag ionaid comhairimh ar fuaid na tíre.

Mar shampla tá an pobal bhreith san Iarthar ag tabhairt le fios go bhfuil Pat The Cope Gallagher ar 21% ach de réir an tailí, is don triú suíochán a bheidh An Cóp má eiríonn leis Declan Ganley a sharú. Dar leis an tailí go mbeidh Jim Higgins agus Marian Harkin sa chéad dhá shuíochán.

Admhaítear go bhfuil deacrachtaí leis an tailí maidir leis na toghcháin Eorpacha – tá sé sin amhlaidh de bhrí ná raibh na votaí á chomhaireamh inné i slí go bhféadfaí an vóta a fheiscint go soiléir. Bhí siad á chomhaireamh bun oscionn agus mar sin bhí ar lucht tailí dul ar a nglúin chun an órd votála a fheiscint ón dtaobh thíos, má thuigeann sibh mé.

Ag an am chéanna, bionn amhras i gcónaí maidir le pobalbhreitheanna, fiú na pobalbhreitheanna iar votála. Neosfaidh an aimsir cé acu is cruinne – an tailí nó an pobalbhreith. Tá mo chuid airgid ar an dtailí!

Tá an bascadh a fuair na Glasaigh ag cur leis an tuairimíocht go mbeidh Olltoghchán ann gan ró mhoill, laistigh de shé mhí. Faoi láthair, is é mo thuairim go bhfanfaidh na Glasaigh sa Rialtas go dtí deireadh téarma más féidir leo in aon chorr. Is é seo an t-aon seans atá ag an bpáirtí a chuid polasaithe a chur i bhfeidhm agus má fhagann siad an Rialtas anois, bascfar iad ag an Olltoghchán agus b’fhéidir go mbeidh deireadh leo ar fad.

Is cinnte go bhfuil Fianna Fáil chun fánúint i Rialtas más féidir leo in aon chorr – tuigeann siad nach bhfuil aon leas ann dóibh anois Olltoghchán a lorg.

Sin a bhaineas ó chaint Dermot Ahern níos luaithe ar Newstalk agus é ag rá ‘nach mbeadh an pobal buioch dúinn olltoghchán a fhógairt anois’ agus go gcaithfídís fánúint i gcumhacht ag déanamh na gcinntí crua go dtí deireadh ‘ar mhaithe leis an tír’ seachas, mar a chuir sé i leith FG agus an Lucht Oibre’, bheith gafa le cluichí polatúla ar mhaithe lena bpairtithe.

Póta. Citeal. Dubh. Cuir in abairt an trí fhocal sin!

Tá sé ráite agam in áit eile gur mór an trua nár bhuaileamar bob ar Fhianna Fáil an uair seo. Dá mbeadh vóta maith tugtha againn don pháirtí agus go gceapfadh na saoistí gur cheart dóibh olltoghchán a fhogairt anois chun ceannaireacht Bhrian Cowen a dhromscríobh. Ansan, ag an olltoghchán sin, go dtabharfaí cic sa tóin dóibh nach ndearúdfaidh siad go brách.

Ach sin fantasaíocht pholatúil.

Tá díomá orm faoin tuairisciú atá déanta ar TG4, go h-áirithe, faoin toghchán. Bhí clár uair go leith ag an staisiún aréir, de reir tuairiscí. Maith go leor. Ach ní bheidh aon chlár faoin gcúntas inniu, an lá a bheidh na cúntais ar fad ag teacht chun criche. Nó amarach. Agus Dé Máirt, nuair a bhíodh 7 Lá ar siúl, agus nuair a bheithfeá ag súil le h-eagrán chun iarmhairtí na dtoghchán a mheas, ní bheidh 7 Lá ann ach Irish Paint Magic, clár i mBéarla.

Tá seirbhís níos fearr tuillte ag pobal na Gaeilge ó TG4.

Maidir le Raidió na Gaeltachta, tá an thuairisciú á dhéanamh ar na dtoghcháin áitiúla. Tá na tailíonna is eile ag teacht go tiubh agus go tréan ó na h-ionaid comhairimh i rith an ama agus nuair a bhíos ag filleadh abhaile aréir timpeall 7.30in, bhí sé fós ag dul.

Tá an bhéim ar ndóigh ar na toghcháin aitiúla faoi láthair ar RnaG – ach bheinn ag súil go mbeadh léargas éigean á fháil againn ar an bpictiúr náisiúnta nuair a bheidh na torthaí ó na toghcháin Eorpacha á fhógairt. Tá sé cineál tuirsiúil bheith ag éisteacht le torthaí ó gach bothán votála sa tír – agus an bhéim seo ar an ghné ‘tíreolaíoch’ de gach vóta – i rith an ama: bionn an cuma ar an scéal go bhfuilimíd chomh báite leis an mionsonraithe nach bhfeicimíd an pictiúir mhór….

Ach sin trachtaireacht do lá eile….

Comhairle d’iarrthóirí FF: Laghdaigh an logó, méadaigh an vóta!

Agus í ag caint ar Newstalk ar maidin, d’admhaigh Mary Hanafin, Aire Ghnóthaí Phobail is Shoisialta an Rialtais, go raibh dornán iarrthóirí tar éis logó an phairtí ar a bpostaeirí a laghdú agus ná raibh siad de réir an teimpléid a bhí scaipithe ag lár oifig an pháirtí.

Maolaisnéis
na seachtaine nó an fheachtais ar fad. Ar ndóigh tugadh an fheinimeán seo faoi ndeara anseo agus anseo roimhe. An mbeidh éiric le h-ioc as comhghleacaithe Crowley as an ‘dicheangal’ feiceálach seo idir iarrthóirí an pháirtí agus branda an pháirtí?

Níl tús curtha leis an gcomhaireamh fós sna toghcháin Eorpacha ach is léir ó lucht tailí go bhfuil Brian Crowley, an t-é a tugadh faoi ndeara anseo ag laghdú a cheangal le FF leis an logó pháirtí is lú riamh, chun suiochán a bhaint go h-éasca an iarraidh seo. Deirtear liom gur iarrthóir mhaith é agus go ngéilleann a fhreasúra pholatúil fiú go bhfuil sé ina fheisire fhónta.

Go ginearálta, is droch thoradh a bheidh ann d’Fhianna Fáil. Ní lá íontach a bheidh ann do Shinn Féin ach an oiread, ar libhéal na hEorpa ar aon nós, agus nach mbeidh na Glasaigh ró shásta lena dtorthaí ach an oiread.

Ar an láimh eile, is lá íontach é do Joe Higgins agus na neamh spleaigh ar an éite clé: tá suíochán bainte ag Maureen O’Sullivan, comhleacaí le Tony Gregory, go ndéana Dia trócaire air, i mBaile Átha Cliath Láir, agus tá Joe Higgins féin san iomaíocht don suiochán Eorpach i mBÁC; An Chiarraíoch Shoisialach a bheidh sa reicneáil in éineacht le Mary Lou McDonald (SF) agus Eoin Ryan (FF) i mBÁC. Gach seans gur ag Joe a bheidh an suíochán mar go mbeidh seisean ábalta nios mó aistriúcháin a mhealladh ó gach taobh.

Lá maith é freisin don Lucht Oibre agus do Fine Gael. Beidh dhá shuíochán ag páirtí Éamon Gilmore – Nessa Childers san Oirthear agus Proinsias de Rossa i mBÁC – agus tá Alan Kelly sa reicneáil sa Deisceart.

Tá Fine Gael ag baint an Fhómhair anois ó na síolta a chuir Enda Kenny ón uair gur toghadh é i 2002. Tá cuma ar FG go bhféadfaidís bheith sa Rialtas – nó is páirtí atá ana éagsúil é ón pháirtí a bhí John Bruton ina cheannaire air.

An deacracht le na torthaí seo go mbeidh deis ag FF teacht chuthu féin agus iad fós i gcumhacht agus ag ullmhú d’olltoghchán nach gá, de réir dlí, a ghairm go dtí 2012! Theana féin tá casadh á chur ar an scéal ag urlabhraithe an pháirtí – bhí Dermot Ahern, an Aire Dlí agus Cirt, ar an raidió ag rá go raibh FF sásta an pháirtí a íbirt ar son na tíre. Bhí sé ag caint faoin uair – idir mí Iúil agus Meán Fómhar seo chaite – gur bheartaigh an Rialtas tabhairt faoin dtír a thabhairt slán ón eigeandáil eacnamaíochta. Más buan mo chuimhne b’shin an tréimhse ná raibh teacht ar Aire FF in aon áit mar go rabhdar ar laethannta saoire! Ar ndóigh níl aon léiriú ach an oiread ar an dtuiscint atá agam agus ag daoine eile go raibh láimh ag FF sa tubaiste eacnamúil seo, go raibh gaoth FF i seolta na mbanc agus na bhforbróirí agus iad ag seoladh na tíre i dtreo na carraigeacha.

Ach mura mbíonn athrú ar an scéal ó thaobh na nGlásach agus an tacaíocht uatha san don Rialtas – agus tá leid nó dhó le clos ó Chiarán Cuffe ar an gceist seo agus é ag smaoineamh ós árd faoin tairbhe a bheidh le baint as an socrú atá acu le FF faoi láthair a leanúint – beidh FF ar an Rialtas.

Ag filleadh ar cheist SF, ní thosnófar an chomhaireamh ó thuaidh go dtí Dé Luain ach is léir go mbeidh an lá ag Bairbre de Brún agus go gcriochnóidh sí ar bharr an liosta. Tá súntas ag baint le sin mar gheall ar an bhfeachtas a bhí ag an DUP – theastaigh ó Diane Dodds a chinntiú nach mbuafadh SF an toghchán. Anois is cosúil go bhfeadfadh sí féin bheith i mbaol de bharr go bhfuil teacht aniar léirithe ag an bPáirtí Aondachtach ón chomhnascadh a rinne siad le Tóraithe Shasana agus go bhfuil an tacaíocht is aintoiscí agus is seictí a bhí ag an DUP ag sceitheadh go dtí an TUV.

Ní crith talún pholatúil ó thuaidh go dtí lá go mbeidh an lá ag SF i dtoghchán ar fuaid an fho chúige!

Ach má tá SF le dul i bhfeidhm ar bhonn uile Éireann, caithfidh an pháirtí iarrthóirí eile ar nós Toireasa Ferris a aimsiú, aghaidh úr is cur chuige nua ar fad a chur i bhfearas. Níl sin as an áireamh.

Mothaím go bhfuilimíd ag feiscint don chéad uair tonn an athruithe i bpolataíocht na hÉireann. Beidh le feiceáil cé an mbaileoidh an tonn céanna nirt agus go mbrisfidh sé le fórsa ar an dtrá nuair a reachtáilfear an olltoghchán go luath nó níos moille.

San iarthuaisceart tá Declan Ganley ag déanamh níos fearr ná mar a bhí á thuar sna pobalbhreitheanna. Gach seans go mbainfidh sé an triú suiochán.

Mo thuar don toghchán Eorpach ag an bpointe seo:
BÁC Gay Mitchell FG, Proinsias de Rossa Lucht Oibre, Joe Higgins (Páirtí Soisialach)
Éire Thoir: Mairéad McGuinness FG, Nessa Childers LO, John Paul Phelan FG
Éire Thiar: Jim Higgins FG, Marian Harkin Neamhspleach, Declan Ganley Libertas
Éire Theas: Brian Crowley FF, Sean Kelly FG, Kathy Sinnott NS.
Agus ná deintear dearúd – grma a Instagsign – ar Éire Thuaidh.
Éire Thuaidh: Bairbre de Brún SF, Jim Nicholson UUNF, Jim Allister TUV.

Lá cinniúnach é seo freisin do lucht bhlagála agus tá siad ag léiriú ag fiúntas an chéird agus foireann blagála ag déanamh tuairisciú 60/60/24/7 ar an dtoghchán. Is féidir an tuairisciú seo a leanúint anseo.