Cartlanna Clibe: Mo Hat Mo Geansaí

Athrú teanga – agus poirt – don Eoraifís

Deirtear linn gach bliain go bhfuil foireann saineolaithe i mbun na h-amhráin a shroicheann an ghearrliosta le h-aghaidh iontráil na hÉireann don Eoraifís a chur ós comhair an phobail – ach gach bliain ní bhionn na h-amhráin thar moladh beirte, gach ceann cosúíl leis an cheann eile agus gan aon rud difriúil mar gheall orthu.  Go h-áirithe ní bhionn rud ar bith Éireannach faoi na h-amhráin.

Ar ndóigh bionn na h-amhráin i mBéarla.

I mbliana bhí dóchas RTÉ agus na hÉireann in amhrán dar teideal ‘It’s For You”.   Chan Niamh Kavanagh go maith – ach i bhfírinne ní raibh rud ar bith faoin amhrán a sheas amach ón slua agus níor mheall sé na vótaí dá bhrí sin.     Chriochnaigh sé sa triú áit ón mbun sa chomórtas.  Ní bhfuair sé ach 25 pointe san iomlán agus bhuaigh cailiin óg ón nGearmáin le h-amhrán réasúnta simplí, cheapfá.

Mo bharúil go bhfuil sé in am tabhairt ar RTÉ an phort agus an teanga a athrú.  An bhféadfadh amhrán i nGaeilge toradh níos measa a fháil ná mar a fuair an amhrán a chan Niamh Kavanagh?   Ní chreidim é.

Thabharfadh sé deis cultúr ársa na tíre seo faoi éide nua a chur ar ardán domhanda ós comhair, meastar, 120m duine.   Nach rud fónta a bheadh ansin – agus chuirfeadh sé ina luí ar an bpobal sa tír seo go bhfuil amhránaíocht i nGaeilge nach amhránaíocht ar an sean nós é, go bhfuil grúpaí óga, leithéidí Mo Hat Mo Gheansaí nó Bréag, ag obair leo i nGaeilge agus ag cur amhráin den scoth ar fáil.

B’íontach an radharc é a fheiscint, aréir, agus na Gearmánaigh óga ag rínce ar shráideanna Hamburg, 40,000 acu más fíor, agus i gcathracha eile timpeall na hEorpa.   Chuir sé díomá orm go raibh an Ghaeilge fagtha ar lár ón gceiliúradh sin ar ár gcomhoidhreacht Eorpach, ag cur san áireamh go raibh an Ghaeilge – agus go bhfuil sí – lárnach i stair chultúrtha na hEorpa.  Nach í an Ghaeilge an teanga a bhí ag na manaigh a d’fhag an tír seo chun an Chriostaíocht a thabhairt faoi bhlath ar an Mór Roinn.

B’fhearr i bhfad don Eoraip agus don Ghaeilge dá gcaithfí an oiread dua ar thabhairt ar ár gcraoltóir náisiúnta an phort agus an teanga a athrú i leith an chosc de facto atá ag an staisiún ar amhráin Ghaeilge bheith ag déanamh ionadaíocht ar son na tíre sa chomórtas Eoraifíse.

An cuimhin le h-éinne an uair dheireannach go raibh amhrán Ghaeilge sa bhabhta náisiúnta den chomórtas?  Cén amhrán a bhí ann agus cé chan é?  Is cuimhin liom féin an amhrán, An Bon Bon Carr,  a raibh sa Chomórtas Náisiúna i 2009.   Ba mhór an spóirt é…..

Is mór an spórt iad an dream seo ‘Mo Hat Mo Geansaí’ – a bhionn go minic le clos ar chlár Ronáin Mhic Aoidh Bhuí.  Taithníonn siad go mór liom – agus táím cinnte gurbh fhiú iad a thriail ar ardán ar nós ardán na hEoraifíse – cuimhnigh ná raibh an amhránaí a bhuaigh ach 19….

An gcloisfear a leithéid arís?