Cartlanna Clibe: Aondachtóirí

Aontas na nAondachtóirí ina chéim i dtreo aontú na tíre?

Aontas na nAondachtóirí!  Sin an nath cainte nua i mbéal an phobail faoi láthair ó tugadh chun solais ar Slugger O’Toole go raibh cainteanna rúnda idir an DUP, an UUP agus Toraithe na Breataine faoin choincheap ró naofa seo.   Is cinnte go bhfuil páirtí David Cameron ag faire ar an Olltoghchán sa Bhreatain agus an pháírtí den tuairim go mbeidh gach vóta ag teastáil uatha chun an Lucht Oibre a ruaigeadh ó 10 Sráid Downing.

Caint san aer, cheapfá, an chaint seo ar aontas na n-aondachtóirí nó tá an nimh san fheoil idir an DUP agus an UUP ó bunaíodh an DUP chun dúshlán a thabhairt d’aondachtachas an Tí Mhóir, an polataíocht ‘noblesse oblige’ a bhí á chleachtadh ag an bPáirtí Aondachtach (mar a bhí).

Ag an am chéanna tá an dhá pháirtí sin ‘smálaithe’ i súile leithéid Jim Allister agus a chuid aondachtaithe antoisceacha sa TUV.   Tá an DUP agus an UUP tar éis geilleadh do Shinn Féin, shuigh siad gualainn ar ghualainn leo in aon rialtas amháin.   Ní féidir dul ag luí leis an diabhal gan teacht faoina anáil ar shlí éigean.

An eagla atá ar na hAondachtaithe – an UUP agus an DUP ach go h-áirithe – mura dtagann siad le chéile go mbeidh toghchán ann agus de bharr go bhfuil scoilt idir na bpairtithe aondachtacha faoi láthair, go mbeidh Sinn Féin ar an pháirtí is mó i ndiaidh an toghcháin.   Chiallódh sin go mbeadh roghnú an Chéad Aire ag Sinn Féin agus go bhfagadh sin go mbeadh orthu bheith freagrach do Martin McGuinness.

Tá deacrachtaí ar leith ag Sinn Féin, deacrachtaí nach chuideoidh leo trath toghcháin.  Faoiseamh ar éigean é go bhfuil an SDLP chomh lag is atá – tá ag teipeadh ar an pháírtí, is cosúil, ceannaire a thoghadh.   Is fada uainn an deatach bhán ag Ostán an Wellington Park, gnath shuíomh na gcomhdhálacha ag an bpáirtí sin.

An rud a fhéadfadh titim amach do Shinn Féin, nach mbeadh an dúil ag an pobal náisiúnach vótáil ar son an pháirtí.  Roimhe seo b’iad na hAondachtaithe a bhí ag fanúint sa bhaile lá an toghcháin.    Ní chuirfeadh sé íontas orm, fán dtrath seo, go bhfuil dóchas sciaranna mhóra den bpobal náisiúnach maidir leis an bpolataíocht imithe i ndísc.    Cuir i gcás, mar shampla, go bhfuil sé á rá ag trachtairí anseo agus ar shuíomhanna eile gur cheart do Shinn Féin ligint do Stormont titim, nach bhfuil aon mhaith déanta ag na h-institiúidí roinnte cumhachta agus, in áit sin, dul chun cainte le cibé duine a bheidh i Sráid Downing feasta.

Sa chás sin is dea scéal do Shinn Féin go bhfuil an DUP agus an UUP ag iarraidh aontú le cheile.   Má eiríonn leis an dhá pháirtí sin teacht le cheile, beidh Sinn Féin ábalta a chur in iúl dá votairí go bhfuil sé riachtanach dóibh votáil ar shon SF ar eagla cad a tharlódh dá mbeadh an lámh in uachtar ag an namhaid níos laidre seo.

Ar bhonn níos ginearálta, más páirtí tusa atá ar shon Éire Aontaithe, dá mhéid aontú a tharlaíonn, fiú idir do namhaide, sea is fearr é.  Brostaíonn sé an lá go mbeidh an tír ar fad aontaithe.

Ní mór a thabhairt chun cuimhne gur eagla atá ag spreagadh na nAondachtóirí.  Ba mhaith leo leanúint le roinnt cumhachta, ar a dtéarmaí féin, le Sinn Féin.    Is éard atá á rá acu nár mhaith leo go mbeadh an post siombalach úd, an Chéad Aire, ag Sinn Féineach.  Glacann siad leis, áfach, go mbeidh post an Leas Chéad Aire ag náisiúnach – Sinn Féineach.

Dá bhri sin, mar a dheirfeadh mo shean mhúinteoir matamaitice, is léir go bhfuil an DUP/UUP fós sásta suí timpeall an bhoird le SF.

Trath dá raibh mé im chónaí ó thuaidh, thabharfainn mo vóta do SF.  Anois ní féidir liom a fheiscint go mbeinn ag tabhairt mo vóta don pháirtí sin – fiú gur beag rogha atá ann.   Gach seans go bhfanfainn sa bhaile.  Dar le roinnt, go gcaithfidh mé votáil [ar son SF], gur fearr an leath bhulóg atá á thairiscint ag an bpáirtí sin seachas a bheith fágtha gan arán ar bith!

Tá sé molta gur cheart go scorfaí SF agus an SDLP agus go dtiocfadh an chuid is fearr den dhá pháirtí sin le cheile chun páirtí nua a bhunú le seasamh ar son na náisiúnach.   Ar ndóigh ní bheadh i dtoghchán ar bith ansan ach ceannchomhaireamh sheicteach.   Agus sin polataíocht mar is ghnath ó thuaidh.  Níl rudaí níos fearr ó dheas – in áit ceann chomhaireamh seicteach, bunaithe ar chreideamh, is ceann chomhaireamh treibhe atá i gceist.

Ach céard é an rogha ar thoghcháin?   Filleadh ar an gcogaíocht.  Tá an chuma ar chúrsaí go bhfuil polataíocht Stormont i ‘cul de sac’ faoi láthair.    Agus léirigh an íonsaí mí throcaireach ar Pheadar Heffron nach bhfuil an púca sin i bhfad uainn.

Tugann an méid atá ag titim amach na laethannta seo an méid a tharla breis is céad bliain ó shin chun cuimhne.  An uair úd, b’é Randolph Churchill a bheartaigh an Cárta Oráiste a imirt mar fhreagra ar an gCárta Glás a bheith á imirt, dar leis, ag Gladstone, ceannaire na Liobrálach, agus an Grand Old Man úd bheith ag tacú le feachtas Pharnell ar son Home Rule.   Mar gheall ar seo cuireadh Home Rule ar an méar fhada – ach an toradh a bhí ar sin, sa deireadh thiar thall agus tar éis go leor doirteadh fola, i 1916 agus idir 1919-22,  ‘saoirse’ don saor stát, criochdheighilt na tíre agus, lá níos faide anonn, de bharr mí rial na nAondachtach ó thuaidh, na Trioblóidí.

Dá leanfainn an bóthar sin, d’fhéadfainn criochnú sa duibheagán.   Shamhlófá gur proiseas gan dóchas é seo.

Ag an am chéanna, tá sé níos fearr a bheith ag plé le freasúra – ní bhainfimíd úsáid as ‘namhaid’ – atá laidir ar mhaithe le bheith cinnte nach rithfidh an freasúra sin ar shiúl nuair a nochtfaidh an púca aintoisceach ar a chúl.   Caithfidh sé bheith seasmhach in éadan an bhagairt sin.  Rud amháin atá déanta ag Sinn Féin, go bhfuil an pháirtí, agus Martin McGuinness ach go h-áirithe, tar éis dúshlán na n-easaontóirí a thabhairt.

Níl sin déanta go h-eifeachtach go fóill ag an DUP agus an UUP.  B’fhéidir le chéile gur féidir é a dhéanamh.

Creidim féin gur féidir go ngiorróidh Aontas Aondachtach an bhóthar i dtreo i Aontú na hÉireann.  B’fhéidir nach é an áit a bhí súil againn leis – ach nach é sin an scéal i gcónaí nuair a thugann duine bóthar fada ar féin!    Béimid ag faire ar chúrsaí go bhfeicimíd an dtiocfaidh tuar ar an dtairingreacht…..

Leabhar nua Ian Rua….

iandaite
Sean chara dem chuid é Ian Malcolm – an Dr. Ian Malcolm – a chas mé leis ó thuaidh le linn mo sheal ansin. Colúnaí i Lá Nua a bhí ann agus i Lá roimhe sin.

Aondachtóir go smior – ach Gaeilgeoir freisin. Chaith sé na blianta i mbun staidéir ar an gcaidreamh idir Protastúnaigh agus an Ghaeilge agus is an staidéar sin a shaothraigh sé a dhochtúireacht.

Anois tá leabhar bunaithe ar seo foilsithe aige – Towards Inclusion, Protestants and the Irish Language – agus is cinnte go mbeadh sé ina leabhar úsáideach is taitneamhach le léamh.

Níl sé léite agam go fóill agus tá súil agam mo choip a fháil go leabhar. Idir an dhá linn tá alt ag Robert McMillen san Irish News i nGaeilge faoin leabhar inniu….b’fhiú é a léamh agus tá sé ar fáil anseo.