Cartlanna Clibe: An Pháírtí Shoisialach

Comhairle d’iarrthóirí FF: Laghdaigh an logó, méadaigh an vóta!

Agus í ag caint ar Newstalk ar maidin, d’admhaigh Mary Hanafin, Aire Ghnóthaí Phobail is Shoisialta an Rialtais, go raibh dornán iarrthóirí tar éis logó an phairtí ar a bpostaeirí a laghdú agus ná raibh siad de réir an teimpléid a bhí scaipithe ag lár oifig an pháirtí.

Maolaisnéis
na seachtaine nó an fheachtais ar fad. Ar ndóigh tugadh an fheinimeán seo faoi ndeara anseo agus anseo roimhe. An mbeidh éiric le h-ioc as comhghleacaithe Crowley as an ‘dicheangal’ feiceálach seo idir iarrthóirí an pháirtí agus branda an pháirtí?

Níl tús curtha leis an gcomhaireamh fós sna toghcháin Eorpacha ach is léir ó lucht tailí go bhfuil Brian Crowley, an t-é a tugadh faoi ndeara anseo ag laghdú a cheangal le FF leis an logó pháirtí is lú riamh, chun suiochán a bhaint go h-éasca an iarraidh seo. Deirtear liom gur iarrthóir mhaith é agus go ngéilleann a fhreasúra pholatúil fiú go bhfuil sé ina fheisire fhónta.

Go ginearálta, is droch thoradh a bheidh ann d’Fhianna Fáil. Ní lá íontach a bheidh ann do Shinn Féin ach an oiread, ar libhéal na hEorpa ar aon nós, agus nach mbeidh na Glasaigh ró shásta lena dtorthaí ach an oiread.

Ar an láimh eile, is lá íontach é do Joe Higgins agus na neamh spleaigh ar an éite clé: tá suíochán bainte ag Maureen O’Sullivan, comhleacaí le Tony Gregory, go ndéana Dia trócaire air, i mBaile Átha Cliath Láir, agus tá Joe Higgins féin san iomaíocht don suiochán Eorpach i mBÁC; An Chiarraíoch Shoisialach a bheidh sa reicneáil in éineacht le Mary Lou McDonald (SF) agus Eoin Ryan (FF) i mBÁC. Gach seans gur ag Joe a bheidh an suíochán mar go mbeidh seisean ábalta nios mó aistriúcháin a mhealladh ó gach taobh.

Lá maith é freisin don Lucht Oibre agus do Fine Gael. Beidh dhá shuíochán ag páirtí Éamon Gilmore – Nessa Childers san Oirthear agus Proinsias de Rossa i mBÁC – agus tá Alan Kelly sa reicneáil sa Deisceart.

Tá Fine Gael ag baint an Fhómhair anois ó na síolta a chuir Enda Kenny ón uair gur toghadh é i 2002. Tá cuma ar FG go bhféadfaidís bheith sa Rialtas – nó is páirtí atá ana éagsúil é ón pháirtí a bhí John Bruton ina cheannaire air.

An deacracht le na torthaí seo go mbeidh deis ag FF teacht chuthu féin agus iad fós i gcumhacht agus ag ullmhú d’olltoghchán nach gá, de réir dlí, a ghairm go dtí 2012! Theana féin tá casadh á chur ar an scéal ag urlabhraithe an pháirtí – bhí Dermot Ahern, an Aire Dlí agus Cirt, ar an raidió ag rá go raibh FF sásta an pháirtí a íbirt ar son na tíre. Bhí sé ag caint faoin uair – idir mí Iúil agus Meán Fómhar seo chaite – gur bheartaigh an Rialtas tabhairt faoin dtír a thabhairt slán ón eigeandáil eacnamaíochta. Más buan mo chuimhne b’shin an tréimhse ná raibh teacht ar Aire FF in aon áit mar go rabhdar ar laethannta saoire! Ar ndóigh níl aon léiriú ach an oiread ar an dtuiscint atá agam agus ag daoine eile go raibh láimh ag FF sa tubaiste eacnamúil seo, go raibh gaoth FF i seolta na mbanc agus na bhforbróirí agus iad ag seoladh na tíre i dtreo na carraigeacha.

Ach mura mbíonn athrú ar an scéal ó thaobh na nGlásach agus an tacaíocht uatha san don Rialtas – agus tá leid nó dhó le clos ó Chiarán Cuffe ar an gceist seo agus é ag smaoineamh ós árd faoin tairbhe a bheidh le baint as an socrú atá acu le FF faoi láthair a leanúint – beidh FF ar an Rialtas.

Ag filleadh ar cheist SF, ní thosnófar an chomhaireamh ó thuaidh go dtí Dé Luain ach is léir go mbeidh an lá ag Bairbre de Brún agus go gcriochnóidh sí ar bharr an liosta. Tá súntas ag baint le sin mar gheall ar an bhfeachtas a bhí ag an DUP – theastaigh ó Diane Dodds a chinntiú nach mbuafadh SF an toghchán. Anois is cosúil go bhfeadfadh sí féin bheith i mbaol de bharr go bhfuil teacht aniar léirithe ag an bPáirtí Aondachtach ón chomhnascadh a rinne siad le Tóraithe Shasana agus go bhfuil an tacaíocht is aintoiscí agus is seictí a bhí ag an DUP ag sceitheadh go dtí an TUV.

Ní crith talún pholatúil ó thuaidh go dtí lá go mbeidh an lá ag SF i dtoghchán ar fuaid an fho chúige!

Ach má tá SF le dul i bhfeidhm ar bhonn uile Éireann, caithfidh an pháirtí iarrthóirí eile ar nós Toireasa Ferris a aimsiú, aghaidh úr is cur chuige nua ar fad a chur i bhfearas. Níl sin as an áireamh.

Mothaím go bhfuilimíd ag feiscint don chéad uair tonn an athruithe i bpolataíocht na hÉireann. Beidh le feiceáil cé an mbaileoidh an tonn céanna nirt agus go mbrisfidh sé le fórsa ar an dtrá nuair a reachtáilfear an olltoghchán go luath nó níos moille.

San iarthuaisceart tá Declan Ganley ag déanamh níos fearr ná mar a bhí á thuar sna pobalbhreitheanna. Gach seans go mbainfidh sé an triú suiochán.

Mo thuar don toghchán Eorpach ag an bpointe seo:
BÁC Gay Mitchell FG, Proinsias de Rossa Lucht Oibre, Joe Higgins (Páirtí Soisialach)
Éire Thoir: Mairéad McGuinness FG, Nessa Childers LO, John Paul Phelan FG
Éire Thiar: Jim Higgins FG, Marian Harkin Neamhspleach, Declan Ganley Libertas
Éire Theas: Brian Crowley FF, Sean Kelly FG, Kathy Sinnott NS.
Agus ná deintear dearúd – grma a Instagsign – ar Éire Thuaidh.
Éire Thuaidh: Bairbre de Brún SF, Jim Nicholson UUNF, Jim Allister TUV.

Lá cinniúnach é seo freisin do lucht bhlagála agus tá siad ag léiriú ag fiúntas an chéird agus foireann blagála ag déanamh tuairisciú 60/60/24/7 ar an dtoghchán. Is féidir an tuairisciú seo a leanúint anseo.

Ceisteanna agus Freagraí

Tá moladh ag dul do Chonradh na Gaeilge as ucht an suirbhé thíos a rinne siad ar na h-iarrthóirí ar fad atá á gcur féin ós comhair na votairí agus iad sa tóir ar shuíochán i bPairlimint na hEorpa don toghchán sin an tseachtain seo chugainn.

Tá mo bharúil féin agam faoi na bhfreagraí – nuair a deir polaiteoir go mbeidh sé ag úsáid na Gaeilge, an féidir linn sin a chreidiúint? Má deir siad go bhfuil siad ar son an mhaolú ar úsáid na Gaeilge sa Phairlimint a thabhairt chun deiridh, an leor seo a rá nó ar cheart go ndéarfaidh siad go mbeidh siad i mbun feachtais ghníomhaigh chun seo a dhéanamh.

Bíodh sin mar atá – an t-aon dream nach bhfaighidh aon vóta nó tacaíocht uaimse, na polaiteoirí a bhí ró leisciúil nó ró bhiogóideach in éadan na Gaeilge (iarrthóírí an UUP agus an DUP!) freagra a thabhairt ar na gceisteanna réasúnta seo.

Molaim Conradh na Gaeilge as an mbeartas seo – ach sílim go bhfuil gá le h-athmhachnamh a dhéanamh ar an gcur chuige in am don olltoghchán atá ag teacht. Creidim gur cheart go n-eagrófaí ocáid phoiblí nó sraith ocáidí agus go dtabharfaí cuireadh do na ceannairí ar fad teacht os comhair phobal na Gaeilge agus a seasamh ar cheisteanna móra an phobail sin a mhíniú. Arís ní dímholadh é sin ar an mbeartas seo – ach creidim go dtabharfadh an cur chuige atá molta agamsa seasamh níos fearr don Ghaeilge san fheachtas toghcháin….

Agus, ar cheist eile, ritheann sé liom gur beag seans a tharlódh tada mar seo, litir nó ocáid phoiblí, gan leithéidí Conradh na Gaeilge a bheith ann agus chomh gníomhach is atá….

Seo chugaibh na ceisteanna agus achoimre ar na bhfreagraí. Is féidir na freagraí ina iomláine a léamh anseo.
CAITH DO VÓTA LEIS AN nGAEILGE
FREAGRA NA nIARRTHÓIRÍ DO PHARLAIMINT AN AONTAIS EORPAIGH AR CHEISTEANNA NA GAEILGE
1. (a) Má thoghtar mar chomhalta de Pharlaimint na hEorpa tú, an labhróidh tú Gaeilge go
rialta agus mar ghnáthchleachtas sa Pharlaimint?

(b) Muna bhfuil tú compordach le caighdeán do chuid Gaeilge, an gcuirfidh tú feabhas ar do
chuid Gaeilge trí ranganna Gaeilge a ghlacadh / cúrsa féin‐foghlaim ar líne a dhéanamh chun
a chinntiú go mbeidh do dhóthain Gaeilge agat chun ionadaíocht a dhéanamh ar Éirinn san
Aontas Eorpach ag baint úsáid as an bpríomhtheanga náisiúnta?
2. An gcabhróidh tú le deireadh a chur leis an
maolú maidir le stádas na Gaeilge san Aontas
Eorpach (AE) trí bhrú a chur ar Rialtas na hÉireann
agus ar an Aontas Eorpach chuige sin?

An Seanadóir Alan Kelly, An Lucht Oibre, Toghcheantar an Deiscirt:
1. Níl sé ar a chompórd ag labhairt i nGaeilge, seachas ‘cúpla focal’. Ag iarraidh í a fhoghlaim.
2. Ba mhaith leis breis eolais faoin mhaolú. Thacódh sé beartas ar bith a bheadh chun leasa na Gaeilge.

Alban Maginness, SDLP, Toghcheantar Thuaisceart na hÉireann
1. Níl Gaeilge aige. Bheadh sé ag iarraidh í a fhoghlaim. Tá an SDLP ar son Acht Ghaeilge ó thuaidh chun réimse seirbhísí a chur ar fáil do chainteoirí Gaeilge.
2. Ar son mholadh an Chonartha.

Bairbre de Brún, Sinn Féin Toghcheantar Thuaisceart na hÉireann
1 & 2 ”Ar siúl aici go leanúnach.”

Brian Crowley, Fianna Fáíl, Toghcheantar an Deiscirt
1. Bionn cúpla abairt aige i nGaeilge i ngach oráid ach ní bheadh sé compórdach ag tabhairt oráide iomlán i nGaeilge.
2. Ar shon deireadh a chur leis an maolú chomh fada is go mbeadh an foireann aistritheoirí agus dlíodóirí/theanga-eolaithe ar fáil.

Caroline Simons, Libertas, Toghcheantar Átha Cliath
1) Tá sí sásta an Ghaeilge a úsáid sa Phairlimint.
2) Ar shon réimse iomlán seirbhísí i nGaeilge a bheith ar fáil.

Colm Burke, Fine Gael, Toghcheantar an Deiscirt
Gan freagra / No answer

Dan Boyle, An Chomhaontas Glas, Toghcheantar an Deiscirt
1. Cé nach bhfuil líofacht bainte amach ag Dan sa Ghaeilge go fóill, bheadh sé an‐shásta úsáid a bhaint as acmhainní
teanga ar bith a mholfadh an Conradh.
2. Bhí an Comhaontas Glas mar chuid den bhFreasúra nuair a cuireadh an maolú speisialta don Ghaeilge san AE i
bhfeidhm. Bhíomar ina choinne ansin agus táimid fós ina choinne.

Declan Ganley, Libertas, Toghcheantar an Iarthair
Go raibh maith agat as ucht do ríomhphost.
1 Ar bheagán Gaeilge.
2 Breis eolais á lorg aige. Ar shon stadas na Gaeilge a chaomhnú san AE.

Deirdre de Búrca, An Chomhaontas Glas, Toghcheantar Atha Cliath.
1.Ta ar intinn agam Gaeilge a labhairt go rialta sa Pharlaimint Eorpach ma thoghfar me ar 5u Meitheamh, agus gan dabht
beidh orm feabhas a chur ar mo chuid Gaeilge! Chaith me seachtain sa Ghaeltacht i mBaile Feirtear an bhliain so
chaite agus déanfaidh mé an rud céanna an bliain seo.
2. Ar shon fáil reidh leis an mhaolú.

Diane Dodds, DUP, Toghcheantar an Tuaiscirt
Gan freagra / No answer

Eibhlin Byrne, Fianna Fáíl, Toghcheantar Átha Cliath.
1. Ar son a cuid Gaeilge a úsáid sa phairlimint.
2. ?

Eoin Ryan, Fianna Fáíl, Toghcheantar Átha Cliath.
1. Níl Gaeilge aige – ach ar son tacú lei.
2. Níl a dhothain aistritheoirí ann faoi láthair ach ag obair i dtreo an uair go mbeidh sin amhlaidh.

Gay Mitchell Fine Gael, Toghcheantar Átha Cliath.
1. Gaeilge aige agus ar son í a usáíd.
2. Ceist casta é seo nach féidir leis a fhreagairt.

Ian Parsley, Alliance
1. Roinnt Ghaeilge aige agus ag iarraidh í a fhoghlaim ach dar leis gur tabhachtai ‘priomh theangacha na hEorpa a fhoghlaim’.
2. Níl sé ar son deireadh leis mhaolú – ach tá sé ar shon breis airgid a chur ar fáil le h-aghaidh foilsitheoireacht agus craoladh i nGaeilge.

Jim Higgins, Fine Gael, Toghcheantar an Iarthair
1. 90% dá chuid oráíd i nGaeilge mar atá.
2. Ar son stadas níos laidre don Ghaeilge.

Jim Nicholson, UUP, Toghcheantar Thuaisceart na hÉireann.
Gan freagra / No answer

Joe O’Reilly, Fine Gael, Toghcheantar an Iarthair
1. Úsáidfidh sé an Ghaeilge sa Phairlimint.
2.Gan amhras ar shon deireadh a chur leis an maolú.

Joe Higgins, An Pháirtí Shoisialach, Toghcheantar Átha Cliath
1. Bainfidh sé úsáid as an nGaeilge an oiread agus is féidir.
2. Caithfidh na cearta caoi a thabhairt don teanga.

John Paul Phelan, Fine Gael, Toghcheantar an Oirthir
Gan freagra / No answer

Kathleen Funchion
1. Ar bheagan Gaeilge ach ag iarraidh í a fheabhasú.
2. Ar son deireadh a chur leis an maolú agus deiseanna fostaíochta a chruthú do phobal na Gaeilge.

Kathy Sinnot, Neamhspleách, Toghlach an Deiscirt.
Gan freagra / No answer

Liam Aylward, Fianna Fáil, Toghcheantar an Oirthir.
1. Cúpla oráid i nGaeilge déanta aige. Ceal misnigh an chúis leis an neamairt seo. Níl sé i gceist aige aon chúrsa a dhéanamh chun cur lena chumas.
2. Gá le h-aistritheoirí.

Máiread McGuinness, Fine Gael, Toghcheantar an Oirthir
1.Sea/ YES
2. Sea/ YES

Marian Harkin Neamhspleách, Toghcheantar an Iarthair
Gan freagra / No answer

Mary Lou McDonald, Sinn Féin, Toghcheantar Átha Cliath
1. Beidh sí ag iarraidh cur lena cumas agus ansan tabharfaidh sí faoi níos mó úsáide a bhaint as an nGaeilge.
2. Ar son deireadh a chur leis an maolú.

Ned O’Keeffe, Fianna Fáil
1. Ar bheagan Gaeilge, chun freastal ar ranganna.
2 Ar son deireadh a chur leis an maolú.

Nessa Childers, An Lucht Oibre, Toghcheantar an Oirthir
1. – Ar bheagan Ghaeilge, chun cur lena cumas agus níos mó úsáide a bhaint aisti.
2. – Níl sí ar shon deireadh a chur leis an maolú nó níl sí ar son maolú breise a dhéanamh ar úsáid na Gaeilge.

Padraig Mac Lochlainn, Sinn Féin, Toghcheantar an Iarthair.
Ag tacú leis an dá cheist

Paschal Mooney, Fianna Fáíl, Toghcheantar an Iarthair
1. Ar son ach ar bheagan Ghaeilge.
2. Ar son.

Pat the Cope Gallagher, Fianna Fáil, Toghcheantar an Iarthair
1. Ar son
2. Ar son

Proinsias de Rossa, An Lucht OIbre, Toghcheantar Atha Cliath
1. Ar son an Ghaeilge a úsáid, mar a bhí riamh.
2. Níl sé ar shon deireadh a chur leis an maolú nó níl sé ar son maolú breise a dhéanamh ar úsáid na Gaeilge.

Raymond O’ Malley, Libertas, Toghcheantar an Oirthir
1. Ar son cé go bhfuil sé ar bheagan Ghaeilge.
2. Ar son deireadh a chur leis an maolú.

Seán Kelly, Fine Gael, Toghcheantar an Deiscirt
1. Sea/Yes
2. Sea/yes

Steven Agnew. An Chomhaontas Glas, Toghcheantar Thuaisceart na hÉireann
1. Níl Gaeilge aige ná níl sé de rún aige í a fhoghlaim.
2. Ag iarraidh eolais faoi míbhuntáistí do phobal na Gaeilge de bharr an maolú.

Susan O’Keeffe, An Lucht OIbre, Toghcheantar an Iarthair
1. Ag foghlaim na Gaeilge in athuair. Sasta í a úsáid
2. Sásta brú a chur chun deireadh a chur leis an maolú.

Thomas Byrne, Fianna Fáil, Toghcheantar an Oirthir.
Gan freagra / No answer

Toireasa Ferris, Sinn Féin, Toghcheantar an Deiscirt
1. Bainfidh sí úsáid as an nGaeilge sa Phairlimint má thoghtar í
2. Sásta oibriú chun deireadh a chur leis an maolú.

Tomas Sharkey, Sinn Féin, Toghcheantar an Oirthir
1. Tá sé chun an Ghaeilge a úsáid sa phairlimint agus i ngach gné dá chuid oibre ann.
2. Tá sé chun iarracht a dhéanamh ar an maolú a chur ar cheal.